ΤΟ ΠΟΝΤΙΑΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
Το ποντιακό θέατρο είναι αρχαίο ελληνικό θέατρο, που το διατηρούν μέχρι σήμερα και το αγαπούν, ιδιαίτερα, οι Πόντιοι. Γνώρισε επιτυχίες στο παρελθόν, αλλά χάθηκε στα μαύρα χρόνια. Τα πανάρχαια ποντιακά Μωμογέρια είναι γνήσια μορφή του ελληνικού παραδοσιακού θεάτρου. Ήταν θέατρο μεταμφιεσμένων, που στα αρχαία χρόνια είχε θρησκευτικό χαρακτήρα, στα βυζαντινά ήταν σατυρικές μορφές, που παίζονταν το δωδεκαήμερο Χριστουγέννων-Θεοφανείων, ενώ σήμερα έχει ψυχαγωγική αποστολή. Στην εποχή των Κομνηνών, αυτοκρατόρων του Πόντου (1204-1461 μ.Χ.), υπήρχαν ωραία θεατρικά κτίρια.
Από το 1850 εμφανίστηκαν τα πρώτα γραπτά ποντιακά θεατρικά έργα στη Ρωσία (Βατούμ, Σοχούμ) και στον Πόντο. Μέχρι τότε υπήρχε ο προφορικός θεατρικός λόγος και το τραγούδι τους έκφραζε. Μετά τον ξεριζωμό των Ποντίων (1929-23) το θέατρο μεταφέρθηκε στην Ελλάδα, όπου άρχισε να εμφανίζεται από το 1939, με πρωτοπόρο τον Ν. Σπανίδη.
Το θέατρο αναβιώνει την ποντιακή ζωή του χθες και του σήμερα. Εκτός από την καλλιτεχνική απόλαυσή του, μας μορφώνει και μας διδάσκει. Πάνω από 300 ποντιακά έργα γράφτηκαν και πάνω από 2000 παραστάσεις έγιναν.
Τα είδη του θεάτρου είναι: ηθογραφία, κωμωδία, δράμα, επιθεώρηση, διασκευή και σκετς.
Σπουδαίοι θεατρικοί συγγραφείς είναι: Ι. Βαλαβάνης, Γ. Φωτιάδης, Μαυρίδης, Θ. Κανονίδης, Φ. Κτενίδης, Π. Χάιτας, Σ. Λιανίδης, Ξ. Άκογλου, Α. Μαυροπούλου-Βαφειάδου, Ε. Ευσταθιάδης, Ε. Μουρατίδης κ.ά.
Το ποντιακό θέατρο εξυπηρετεί: 1) τη λογοτεχνία 2) τη γλωσσολογία, αφού αποτελεί φορέα της ποντιακής διαλέκτου 3) τη λαογραφία (χοροί, τραγούδια, λύρα, ήθη, έθιμα). Το θέατρο θεραπεύει το αίσθημα νοσταλγίας του παρελθόντος και προσφέρει στους Πόντιους άριστη ψυχαγωγία. Θα υπάρχει πάντα, για να δώσει την πραγματική διάσταση της ποντιακής ζωής.